سبک زندگی اسلامی .مصرف برنج
🔹نحوه استفاده از برنج
طب سنتی ایران دیدگاههای بسیار دقیق و جزئینگرانهای نسبت به مواد غذایی، از جمله «برنج» دارد. برنج از نظر مزاجی سرد و خشک (در درجه دوم) شناخته میشود، اما با تغییر در نحوه پخت و افزودنیها، میتوان طبع آن را اصلاح کرد.
در اینجا توصیههای طب سنتی در مورد برنج را در ده بند آورده شده است
۱. طبع برنج و ضرورت اصلاح: برنج بهصورت ذاتی سرد و خشک است. مصرف مداوم آن بدون مصلح، میتواند باعث غلبه سودا در بدن، کندی گوارش، یبوست و در برخی افراد، تیرگی پوست یا ریزش مو شود.
۲. روش پخت (کته بهتر از آبکش): از نظر طب سنتی، برنج «کته» به دلیل اینکه مواد مغذی و خواص آن در حین جوشیدن از بین نمیرود، بسیار مقویتر و سالمتر از برنج «آبکش» است. آبکش کردن باعث میشود برنج ماهیت سرد خود را بیشتر نشان دهد و ویتامینهای گروه B آن دور ریخته شود.
۳. استفاده از مصلحات گرم: برای خنثی کردن طبع سرد برنج، حتماً باید از مصلحات آن استفاده کنید. بهترین مصلحات برنج شامل زیره سیاه، زعفران، گلاب، شوید، سیاه دانه و دارچین هستند.
۴. ترکیب با حبوبات و سبزیجات: اضافه کردن حبوباتی مانند نخود و لپه یا سبزیجاتی مثل شوید و گشنیز به برنج (مانند شویدپلو یا عدسپلو)، باعث اعتدال طبع آن و افزایش ارزش غذایی آن میشود.
۵. مصرف به همراه گوشت: برنج را بهتر است با گوشتهای گرم و زودهضم مانند گوشت گوسفند یا مرغ محلی ترکیب کنید. «چلوکباب» یک ترکیب سنتی است که در آن طبع گرم گوشت، سردی برنج را تعدیل میکند.
۶. مضرات زیادهروی در شب: مصرف برنج در وعده شام برای افرادی که دچار ضعف گوارش یا نفخ هستند توصیه نمیشود، زیرا هضم آن زمانبر است و ممکن است باعث سنگینی معده و خواب ناآرام شود.
۷. تاثیر بر سیستم عصبی و پوست: مصرف بیش از حد برنج بدون مصلح، به دلیل افزایش سردی و خشکی، ممکن است در بلندمدت باعث اختلال در کارکرد اعصاب، خشکی پوست و ایجاد لکهای پوستی شود. استفاده از زعفران به عنوان مصلح، این عوارض را بهشدت کاهش میدهد.
۸. اهمیت نوع برنج: برنجهای ایرانی (بهویژه انواع دودی یا قهوهای که سبوس دارند) در طب سنتی بر برنجهای خارجی و سفیدِ صیقلخورده ترجیح داده میشوند. سبوس برنج خود دارای طبعی معتدلتر است و به هضم بهتر کمک میکند.
۹. خیساندن برنج: خیساندن برنج قبل از پخت، نه تنها باعث پخت بهتر میشود، بلکه طبق تجربیات طب سنتی، به کاهش نفخ و سنگینی آن کمک میکند.
۱۰. توصیه به افراد سردمزاج: اگر دچار مشکلات کلیوی، ضعف جنسی یا بیماریهای مفصلی (که با سردی تشدید میشوند) هستید، در مصرف برنج احتیاط کنید و حتماً آن را با مقدار زیادی مصلحات گرم (مثل زیره و زعفران) و به صورت کته نرم مصرف نمایید.
نکته پایانی: مصرف برنجِ بدون مصلح میتواند عوارض را تشدید کند. بنابراین در مصرف برنج حتماً از زعفران یا شوید استفاده کنید تا به عملکرد گوارش شما کمک کند.